แปลเรียบเรียงจากแนวคิดของ ชัยคฺ อซีซ ฟัรฮาน อัลอันซีย์ -ฮะฟิซ่อฮุลลอฮฺ-
อยู่บ้านอย่างไรให้ได้กำไรทั้งโลกนี้และโลกหน้า
ในยุคที่ความวุ่นวาย ความขัดแย้ง และฟิตนะฮฺแพร่กระจายอยู่รอบตัวมนุษย์มากขึ้นเรื่อย ๆ คำแนะนำหนึ่งที่เรียบง่ายแต่ลึกซึ้งยิ่ง คือ “จงอยู่กับบ้าน”
ยิ่งมนุษย์ใช้เวลาอยู่ในบ้านมากเท่าใด เขายิ่งห่างไกลจากบาป ความผิด และปัญหาต่าง ๆ มากขึ้นเท่านั้น ในทางกลับกัน ยิ่งออกจากบ้านบ่อยครั้งเท่าใด ก็ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเผชิญกับสิ่งยั่วยุ บาป ความผิด ความวุ่นวาย และเหตุการณ์ไม่คาดคิดที่อาจเกิดขึ้นได้เสมอ
เพราะเหตุนี้ การใช้เวลาอยู่ในบ้านอย่างมีคุณค่า จึงมักให้ประโยชน์มากกว่าการออกไปตามตลาด ถนน คาเฟ่ หรือวงสนทนาที่เต็มไปด้วยเรื่องไร้สาระและการนินทา
บ้าน : พื้นที่แห่งการปกป้องและการเติบโตของอีมาน
การอยู่บ้านไม่ใช่เพียงการจำกัดพื้นที่ทางกายภาพ แต่เป็นการเปิดโอกาสให้หัวใจได้ใกล้ชิดกับอัลลอฮฺมากยิ่งขึ้น บ้านคือสถานที่ที่เราสามารถรักษาสิทธิและหน้าที่ของตนเองได้ดีที่สุด ทั้งในด้านศาสนาและชีวิตประจำวัน
เมื่ออยู่บ้าน เรามีเวลาเพิ่มขึ้นสำหรับการอิบาดะฮฺ เช่น
- การอ่านและใคร่ครวญอัลกุรอาน
- การศึกษาฮะดีษและตำราศาสนา
- การทบทวนตัวเองและตั้งเจตนาให้บริสุทธิ์
อย่างน้อยที่สุด การอยู่บ้านยังช่วยปกป้องเราให้พ้นจากสิ่งไม่ดีหลายประการ เช่น
- การมองเห็นสิ่งต้องห้าม
- การได้ยินคำพูดหยาบคาย ลามก หรือคำพูดที่ทำให้หัวใจขุ่นมัว
- การเผชิญอันตรายโดยไม่คาดคิดจากผู้คนหรือสถานการณ์ภายนอก
กี่ครั้งแล้วที่มีคนออกจากบ้านไปด้วยความสงบปลอดภัย แต่กลับมาด้วยบาดแผลทางร่างกายหรือจิตใจ
“ขอให้บ้านของท่านกว้างขวางสำหรับท่าน”
มีคำกล่าวหนึ่งที่ลึกซึ้งว่า “ขอให้บ้านของท่านกว้างขวางสำหรับท่าน”
คำว่า กว้างขวาง ในที่นี้ ไม่ได้หมายถึงขนาดพื้นที่ จำนวนห้อง หรือความหรูหรา บางคนอาศัยอยู่ในอพาร์ตเมนต์เล็ก ๆ แต่หัวใจกลับรู้สึกกว้างขวาง สงบ และมีความสุขได้ หากเขารู้จักบริหารเวลาอย่างถูกต้อง
ความกว้างขวางที่แท้จริง คือการรู้จักใช้เวลาอย่างสมดุล ระหว่างเรื่องศาสนา (อาคิเราะฮฺ) และเรื่องดุนยา (ชีวิตประจำวัน) โดยไม่ละทิ้งด้านใดด้านหนึ่ง
ผู้ที่สามารถจัดสมดุลชีวิตเช่นนี้ได้ คือผู้ที่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริง แม้จะอาศัยอยู่ในพื้นที่จำกัดก็ตาม
แนวทางจากสุนนะฮฺในยุคแห่งฟิตนะฮฺ
มีรายงานจากท่านอับดุลลอฮฺ อิบนิ อัมรฺ ร่อฎิยัลลอฮุอันฮฺ ว่า ขณะที่บรรดาศอฮาบะฮฺนั่งอยู่รายล้อมท่านร่อซู้ล ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ท่านได้กล่าวถึงฟิตนะฮฺว่า
“เมื่อพวกท่านพบว่าผู้คนไม่รักษาสัญญาอย่างแพร่หลาย ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ลดน้อยลง และผู้คนปะปนกันไปหมด ไม่รู้ว่าใครดีใครชั่ว ใครคือผู้ศรัทธา ใครคือผู้หลอกลวง…”
ท่านอับดุลลอฮฺจึงถามว่า
“เมื่อเป็นเช่นนั้น ผมควรทำอย่างไรดีครับ?”
ท่านร่อซู้ล ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม ตอบว่า
“จงอยู่กับบ้านของท่าน (อย่าออกนอกจากจำเป็น)
จงควบคุมลิ้นของท่านเอาไว้
จงยึดมั่นในสิ่งที่ถูกต้อง และละทิ้งสิ่งที่ไม่ถูกต้อง
และจงอยู่กับเรื่องของตนเอง ปล่อยวางจากความวุ่นวายของส่วนรวม”
(บันทึกโดย อิมามอบูดาวู้ด)
ทางรอดของผู้ศรัทธา
อีกหนึ่งฮะดีษจากท่านอุกบะฮฺ อิบนิ อามิร ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ เล่าว่า
ฉันถามว่า “ท่านร่อซูลุ้ลลอฮฺครับ ทางรอดคืออะไร?”
ท่านตอบว่า
“จงควบคุมลิ้นของท่าน
ให้บ้านของท่านกว้างขวางสำหรับท่าน
และจงร่ำไห้เสียใจต่อความผิดของตนเอง”
(บันทึกโดย อิมามอบูดาวู้ด)
บทสรุป
การ “อยู่กับบ้าน” ไม่ใช่ความอ่อนแอหรือการหนีปัญหา แต่คือการปกป้องอีมาน รักษาหัวใจ และเตรียมตัวเองให้รอดพ้นจากฟิตนะฮฺในยุคที่ความจริงและความเท็จปะปนกันอย่างสับสน
บ้านจึงไม่ใช่เพียงที่อยู่อาศัย แต่คือ ป้อมปราการของผู้ศรัทธา หากเราเรียนรู้ที่จะใช้เวลาในบ้านให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทั้งต่อโลกนี้และโลกหน้า